| Basketbol Oyun Kuralları |
|
|
|
| Yazar Mustafa KOÇAK | |
| 06 04 2008 | |
|
Oyun Süresi Oyunun Başlaması Hava Atışı Hava Atışının İhlâli Sayı Yapılması ve Değeri Top, takımın hücum ettiği sepetten geçtiğinde, sayılar şu şekildeyazılır: Serbest atıştan yapılırsa 1 sayı. Bir oyuncu yanlışlıkla kendi sepetine sayı atarsa bu sayılar rakip takımın kaptanı tarafından yapılmış gibi kaydedilir. Bir oyuncu topun sepete alttan girmesine neden olursa bu bir kural ihlâlidir. Hücumda Topa Müdahale Savunmada Topa Müdahale Yapılan Bir Sayı Sonrasında Topun Oyuna Sokulması Oyun Saatinin İşletilmesi a) Bir hava atışında, topun en yüksek noktaya erişmesinden sonra topa ilk oyuncunun dokunmasıyla, b) Başarılmamış bir serbest atışta, top oyunda ise oyun sahasındaki bir oyuncuya temas ettiğinde, c) Eğer topun, oyun kenar çizgileri dışından oyuna sokulması ile başlıyorsa, topun oyun sahasındaki bir oyuncuya temas etmesiyle çalıştırılır. Oyun saati her devrenin ve uzatma devresinin sonunda ve: a. Bir kural ihlâli, b. Bir hata (faul), c. Tutulmuş top, d. Ölü bir topun oyuna sokulmasında anormal bir gecikme olduğunda, e. Bir sakatlanma veya bir oyuncunun hakem tarafından çıkartılması için oyunun durdurulmasında, f. Oyunun herhangi bir nedenle hakemler tarafından durdurulmasında, g. 24 saniye işareti verildiğinde, h. Mola isteyen antrenörün takımı aleyhine bir sayı yapıldığında hakemlerden birinin düdük çalması ile durdurulur. Topun Oyunda Sayılması a. Hakem hava atışını yapmak üzere, atışın yapılacağı daireye girdiği zaman, b. Hakem serbest atışı yaptırmak için serbest atış koridoruna girdiğinde, c. Sınır çizgileri dışında topun oyuna sokulmasında, topu oyuna sokacak olan oyuncunun oyuna sokma noktasında topu eline aldığı zaman top oyunda sayılır. c. Sınır çizgileri dışında topun oyuna sokulmasında, topu oyuna sokacak olan oyuncunun oyuna sokma noktasında topu eline aldığı zaman top oyunda sayılır. Ölü Top a. Sahadan veya serbest atıştan sayı yapıldığında, b. Top canlı iken hakemlerden biri düdük çaldığında, c. Bir serbest atışta topun sepete girmeyeceği belli ise ve atıştan sonra: q Başka serbest atış(lar) varsa, d. Bir periyot veya uzatma periyodunun sona erdiğini belirten oyun saatinin sesli işareti çalarsa, e. Top canlı iken 24 saniye aygıtı sesli işaret verirse, f. Şut amacıyla atılan top havada iken herhangi bir takımın oyuncusu aşağıdaki iki durumdan sonra topa dokunursa; * Hakemlerden biri düdük çaldığında, Aşağıdaki durumlarda top ölmez ve sayı yapılmışsa geçerlidir. a. Sayı için atılan şut sırasında top havada iken hakem düdük çalar, oyun saati veya 24 saniye aygıtı sesli işaret verirse, b. Serbest atış sırasında top havada iken, hakem serbest atış kullanan oyuncunun yaptıkları dışında kurallara aykırı bir durum için düdük çalarsa, c. Topu kontrolünde bulunduran oyuncu sayı için şut girişiminde iken rakibi ona faul yapar ve oyuncu faulden önce başlamış hareketin devamında şutunu tamamlarsa. Mola Aşağıdaki durumlarda mola fırsatı başlar: * Top öldüğünde ve oyun saati durduğunda, Aşağıdaki durumlarda mola fırsatı sona erer: * Hakem serbest atış yaptırmak için topla veya topsuz olarak serbest atış kulvarına geldiğinde, Her takımın birinci devrede (1. ve 2. periyotlar) iki, ikinci devrede (3. ve 4. periyotlar) üç ve her uzatma periyodunda bir mola hakkı vardır. Bir mola isteğinden, sayı hakemi mola için sesli işaretini vermeden önce vazgeçilebilir. Mola sırasında oyuncular sahayı terk ederek takım sıralarına oturabilirler ve takım sıra bölgesinde bulunmalarına izin verilenler, takım sıra bölgesinden uzaklaşmamak koşulu ile sahaya girebilirler. Antrenör veya yardımcısı mola istemek için sayı görevlisine giderek, elleriyle ilgili işareti yapar ve açık bir şekilde mola ister. Mola fırsatı başlar başlamaz, sayı görevlisi sesli işareti vererek bir mola isteği olduğunu hakemlere bildirir. Mola, hakemlerden biri düdüğünü çalıp mola işaretini verince başlar. Hakem düdük çaldığında ve takımları sahaya davet ettiğinde biter. Kullanılmayan molalar bir sonraki periyoda veya uzatma periyoduna taşınamaz. Kronometrenin İşletilmesi 1. Oyun bir hava atışı ile başlıyorsa, topun en yüksek noktaya erişmesinden sonra sıçrayan oyunculardan ilkinin vuruşu ile, 2. Serbest atış başarılı olmaz ve top oyunda kalırsa, top sahadaki bir oyuncuya temas ettiğinde, 3. Oyun, topun saha sınırları dışından oyuna sokulması suretiyle başlıyorsa top sahadaki bir oyuncuya temas eder etmez. YEDEKLER Bir takım oyuncu değişikliği fırsatı olduğunda oyuncu(ları) değiştirebilir. Aşağıdaki durumlarda oyuncu değiştirme fırsatı başlar: * Top öldüğünde ve oyun saati durduğunda, hakem bir ihlâl kararını belirtirken masa görevlileriyle iletişimi sona erdiğinde, * Dördüncü periyodun veya uzatma periyodunun son iki dakikasında, mola isteyen takım sayı yediğinde, * Hakem topla veya topsuz tek ya da ilk serbest atışı yapmak için serbest atış kulvarına girdiğinde, Yeni değiştirilmiş bir oyuncu ile oyuna yeni girmiş bir yedek, saatin çalıştığı dönemden sonra top ölmeden tekrar oyuna giremez veya oyundan çıkamazlar. İstisnalar: * Bir hatanın düzeltilmesinde rol alacak oyuncu, değişiklik sonrasında takım sırasındaysa. Yedek oyuncu değişimi mümkün olduğunca çabuk tamamlanır. Hakemin görüşüne göre nedensiz bir gecikme varsa, neden olan takıma bir mola yazılır. Hava atışına katılacak oyuncu bir başka oyuncuyla değiştirilemez. Birinci serbest atışta topun oyuna konduğu veya sadece serbest atışta top öldükten sonra serbest atış veya atışlar için yeniden canlanıncaya kadar oyuncu değiştirilmez. Başarılı olmuş bir serbest atıştan sonra, sonraki atış yapılmadan ve top oyuna konmadan önce söylemek koşuluyla, serbest atışı atan oyuncu yedek oyuncuyla değiştirilebilir. Böyle bir durumda rakip takım da, sonuncu serbest atışta top oyuna konulmadan önce söylemek şartı ile bir oyuncu değişikliğinde bulunabilir. Topla Nasıl Oynanır? Topun Kontrolü Canlı bir top herhangi bir takımdan bir oyuncunun kontrolündeyse veya takım oyuncuları arasında paslaşılıyorsa, top o takımın kontrolündedir. Saha Dışı Oyuncu ve Top Pivot Top Sürme (Dripling) Topla Yürüme Sahada canlı bir topu tutan oyuncu, bir ayağını yerden kaldırmadan diğer ayağı ile herhangi bir yöne bir ya da daha fazla adım atarsa pivot yapmış olur. Tutulmuş Top Bir savunma oyuncusunun ellerini sadece topun üzerine koyması, tutulmuş top kararı verilmesi için yeterli bir neden değildir. Bir oyuncu, yerde yatmış veya oturmuş durumda topa sahip bulunuyorsa, topu elinden çıkartmak ve oynamak için kendisine fırsat verilmelidir. Özel Durumlarda Hava Atışı Üç Saniye Kuralı Aşağıdaki durumlarda oyuncunun daha uzun kalmasına izin verilmelidir: * Oyuncu kısıtlamalı alanı terk etmeye çalışıyorsa, * Kendisi veya bir takım arkadaşı sahadan sayı için atış hâlindeyken kısıtlamalı alanda ise ve top oyuncunun elini terk etmiş veya etmek üzereyse, * Kısıtlamalı alanda sayı atmak için dripling yaparken üç saniyeden az kalmışsa. Sekiz Saniye Kuralı Bir takımın geri sahası; takımının sepeti, arkalığın sahaya bakan kısmı ile takımın sepeti arkasındaki dip çizgi, kenar çizgiler ve orta çizginin tamamı ile sınırlanan sahadan oluşur. Yirmi dört Saniye Sahadan sayı için şut sırasında şu koşulların tamamı gerçekleşmelidir: * 24 saniye aracının sesli işaretinden önce top oyuncunun ellerini terk etmiş olmalı, * Top, şut için oyuncunun elini (ellerini) terk ettikten sonra 24 saniye aracının sesli işaretinden önce çembere çarpmalıdır. FAULLER İhlâl ve Hata Sonrası a. Saha çizgileri dışından yapılacak bir atış ile, b. Herhangi bir dairede yapılacak hava atışı ile, c. Bir veya daha fazla serbest atış ile oyun devam eder. Topun Saha Çizgileri Dışından Oyuna Sokulması Serbest Atışlar Bir serbest atış ve beraberindeki aktivitenin bittiğinin kabul edilmesi için: Bir serbest atış ve beraberindeki aktivitenin bittiğinin kabul edilmesi için: * Top doğrudan sepete üstten girmeli, içinde kalmalı ya da içinden geçmeli, * Direkt olarak ya da çembere değdikten sonra sepete girme olasılığı kalmamalı, * Çembere değdikten sonra bir oyuncu kurallara uygun topa dokunmalı, * Yere değmeli, * Ölmelidir. Serbest atışı kullanacak oyuncu serbest atış çizgisinin gerisinde ve yarım dairenin içinde yerini alır. Top yere değmeden sepete üstten girmesi ya da çembere girmesi koşuluyla istediği atış biçimini kullanabilir. Hakem tarafından topun verildiği andan itibaren beş saniye içinde topu elinden çıkarmalıdır. Top çemberden geçene ya da çembere dokunana dek serbest atış çizgisine ya da çizginin önündeki sahaya giremez. b. Kısıtlamalı alanın her iki tarafındaki iki kulvara sadece serbest atışı kullanan oyuncunun rakipleri yerleşebilir. c. Oyuncular, yalnızca hakları olan kulvara, birer atlayarak yerleşir. Serbest Atış Şartlarının İhlâli Serbest atış başarısız ve kuralları ihlâl eden; * Serbest atışı kullanan oyuncunun takım arkadaşıysa, top serbest atış çizgisinin uzantısından oyuna sokulmak üzere rakibe verilir. * Serbest atışı kullanan oyuncunun rakibiyse, serbest atışı kullanan oyuncuya yeni bir serbest atış hakkı verilir. * Her iki takım birden ihlâl ederse, oyun hava atışıyla başlar. Top çembere değene ya da değmeyeceği anlaşılana dek sepete doğru giden topa dokunulmaz. Serbest atışı kullanan oyuncunun rakibi tarafından bu kural ihlâl edilirse, atış başarılı sayılır, 1 sayı verilir ve ihlâli yapan oyuncuya bir teknik faul verilir. Oyundan Önce veya Oyun Devreleri Arasında Verilecek Teknik Hata: Oyuncuların İşlediği Teknik Hatalar a. Hakemlere, teknik gözlemciye, masa görevlilerine veya rakiplere saygısızca hitap etmek veya dokunmak, b. Seyirciyi tahrik etmek için sözlü saldırıda bulunmak veya hareketler yapmak, c. Rakibini kışkırtmak veya ellerini gözlerinin önünde sallayarak görüşünü engellemek, d. Topun oyuna sokulmasını engelleyerek oyunu geciktirmek, e. Kendisine verilen faulden sonra hakemler tarafından istenmesine rağmen elini düzgün şekilde kaldırmamak, f. Sayı görevlisi ve hakemlere haber vermeden forma numarasını değiştirmek, g. Herhangi bir nedenle sahayı izinsiz terk etmek, h. Tüm ağırlığını verecek şekilde çembere asılmak. Cezası: Oyuncuya bir teknik faul verilir. Rakibe bir serbest atış ve topu kenar çizginin orta noktasından oyuna sokma hakkı verilir. Antrenör, Antrenör Yardımcıları Yedek Oyuncular ve İlgililerine Teknik Faul Verilmesi Antrenör, antrenör yardımcıları, yedek oyuncular ve takım ilgilileri hakemlere, teknik gözlemciye, masa görevlileri ya da rakiplere saygısızca hitap edemez ve dokunamaz. Aksi durumlar teknik faul ile cezalandırılır. Antrenörler, antrenör yardımcıları, yedek oyuncular ve takım ilgilileri aşağıdaki durumlar dışında takım sıra bölgesi içinde kalacaklardır: * Antrenör, antrenör yardımcısı, yedek oyuncu veya takım ilgilileri sakatlanan bir oyuncuya yardım etmek için hakemlerden izin aldıktan sonra sahaya girebilir. * Sakatlanan oyuncu, meslekî yargısına göre tehlike içindeyse ve acil yardıma gereksinim duyuyorsa, doktor hakemden izin almadan sahaya girebilir. * Yedek oyuncu, yanında antrenörü olmaksızın hakem masasına giderek değişim isteğinde bulunabilir. * Antrenör veya antrenör yardımcısı mola istemek için takım sıra bölgesini geçebilir. * Mola sırasında antrenör, antrenör yardımcısı, yedek oyuncular veya takım ilgilileri takım sıra bölgesi yakınlarında olmak koşulu ile sahaya girebilir. Cezası: Her ihlâl, bir faulle cezalandırılır ve antrenör aleyhine sayı cetveline kaydedilir. Rakibe iki serbest atış ve topu kenar çizginin orta noktasından oyuna sokma hakkı verilir. Kişisel Temas * Kuralların ruhuna, amacına ve oyunun bütünlüğüne katkı vermek için gereğini yapmak, * Önemsiz, yapana avantaj sağlamayan ve rakibi dezavantajlı duruma düşürmeyen kişisel temasları cezalandırmayarak avantaj/dezavantaj uygulamasında tutarlı olmak, böylece oyunun akışını gereksiz şekilde kesmemek, * Oyunda tutarlı bir şekilde sağduyulu davranırken, oyuncunun yetenekleri ile tavır ve davranışlarını göz önünde bulundurmak. Kişisel Faul |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|