Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Kanunu'na göre kurulan, temsil ettikleri spor dalı veya dallarında en yetkili kuruluşlardır. Bir veya daha fazla spor dalı, teknik ve idarî bakımdan bir federasyona bağlanır. Amatör ve profesyonel federasyonlar, Merkez Danışma Kurulunun kararı, Gençlik ve Spor genel müdürünün teklifi üzerine, Gençlik ve Spordan sorumlu devlet bakanı tarafından tespit olunur. Amatör ve profesyonel futbol faaliyetleri, Türkiye Futbol Federasyonuna bağlı iki ayrı kurul tarafından yürütülür.

3288 ve 3703 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü kuruluş yasasında 1988 yılında yapılan değişiklikle federasyon başkanlarının seçimle iş başına gelmesi ve spor federasyonlarının özerkleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu konudaki ilk uygulama 3461 sayılı Türkiye Futbol Federasyonunun kuruluş ve görevleri hakkındaki kanundur.

Bu kanunla Futbol Federasyonu özerk ve demokratik bir yapıya kavuşturulmuştur. 1993 yılında ise federasyon başkanlarının seçimle iş başına gelmesine ilişkin bir yönetmelik çıkartılarak uygulamaya konmuş ve ilk seçimler 5 Aralık 1993'te yapılmıştır.

27 Ekim 1993 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 21741 sayılı yönetmeliğe göre federasyon başkan adaylarında aşağıdaki şartlar aranır:

a. T.C. vatandaşı olmak,
b. Yüksek öğrenim yapmış olmak,
c. 30 yaşını bitirmiş olmak,
d. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
e. İdarî tahkikat sonucu görevine son verilmemiş olmak,
f. Bir yabancı dil (İngilizce, Fransızca, Almanca, Arapça) bilmek,
g. İlgili spor dalında daha önce spor kulübü yöneticiliği, hakemlik ve antrenörlük yapmış olmak.

Federasyon Başkanı Seçiminde Oy Kullanacak Üyeler

A. Tüm branşlarda oy kullanacak üyeler:

1. Bakan tarafından seçilecek 10 üye,
2. Genel müdür tarafından seçilecek 6 üye,
3. Genel Müdürlük Merkez Danışma Kurulu üyeleri,
4. Türkiye Millî Olimpiyat Komitesince görevlendirilecek 3 üye,
5. Türkiye Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonunca görevlendirilecek 2 üye.

B. Kendi branşlarında oy verecek olanlar:

1. En az aralıksız bir yıl federasyon başkanlığı yapmış olanlar,
2. İllerde, o ilin Gençlik ve Spor il müdürünce görevlendirilecek bir üye,
3. Seçimin yapıldığı yıl federasyon faaliyetine katılan ve tescillerini seçimin yapıldığı yılın ocak ayının ilk gününe dek yaptırmış olan kulüplerde yönetmelikçe belirlenmiş sayıda üye,
3. Uluslar arası federasyon kurullarında üye olanlar,
4. Olimpiyat ve büyükler dünya şampiyonu olan sporcular.

Seçimler dört yılda bir, Gençlik Spor genel müdürünün çağrısı üzerine yapılır.

Seçim sonucunda en çok oyu alan aday, genel müdürün teklifi ve Gençlik ve Spordan sorumlu bakanın onayı ile federasyon başkanı olarak atanır. Federasyon başkanlarının görev süresi 4 yılla sınırlıdır.

Federasyon Faaliyetlerinde
Uyulması Gereken Temel İlkeler

a. Bütün federasyonlarda sporcu ve sporcu adaylarının temel eğitim çalışmalarını oluşturacak plân ve programlar sürekli olarak uygulanır. İlgili spor dalının özelliklerine ve yapısına göre yaş grupları tespit edilerek hazırlanan plân ve programların içeriği bu tespitlere göre düzenlenir.

b. Sporcu ve sporcu adayları dışında kalan yurttaşların sağlık için spor yapmalarına ilişkin özendirici tedbirler alınarak buna ait spor ortamının oluşması ve gelişmesi sağlanır.

c. Amatör sporun gelişimi sporcu sayısının artırılması, bu sporcuların genel müdürlüğe tescilli spor kulüplerinde yer almaları için gerekli tedbirler alınır.

d. Bütün sportif faaliyetlerde, spor ortamının oluşturulmasında, spor yöneticilerinin seçiminde, sporcu ve spor adayları ile ilgili uygulamalarda tarafsızlık ve eşitlik ilkelerine uyulur.

e. Merkez Danışma Kurulunca onaylanmış yıllık faaliyet programının eksiksiz ve zamanında uygulanması esastır. Zorunlu hâllerde program dışı bırakılacak veya ertelenecek bütün faaliyetler önceden genel müdüre bildirilmelidir. Bu zorunluluğu açıklayan gerekçelerin yer aldığı bir onaydan sonra programdan çıkarılabilir veya ertelenebilir.

f. Federasyonlar; üstün başarılı sporcuların yetiştirilmesi ile spor dalının tabana yayılması çalışmalarına aynı derecede önem verir ve çalışmalarını bu yönde düzenlerler. Federasyonlar aşağıdaki şekilde kurulur ve teşkilâtlanırlar.

A. Karar Organı

Federasyonlarda karar organı yönetim kuruludur. Yönetim kurulu; başkan, asbaşkan, genel sekreter ve üyelerden oluşur.

a. Başkan: Federasyon başkanı yönelim kurulunun başkanıdır. Başkanın bulunmadığı toplantılarda asbaşkan vekâlet eder.

b. Asbaşkan: Federasyon bünyesindeki her spor dalı için l asbaşkan atanır.

c. Genel Sekreter.

d. Üyeler: Bünyesinde bir spor dalı olan federasyonlarda en çok on bir, daha fazla spor dalı olan federasyonlarda ise en çok on beş üye bulunabilir.

B. Yürütme Organı:

a. Genel Sekreter,
b. Genel Sekreterlik Yardımcısı,
c. Büro Şefi,
d. Kadrolu Görevliler.

C. Danışma Organları:

a. Yönetim Kurulu,
b. Teknik Kurul,
c. Hukuk Kurulu,
d. Sağlık Kurulu,
e. Eğitim Kurulu.
f. Merkez Hakem Kurulu.

Bu kurullardan Merkez Hakem Kurulu üye sayısı yönetmelikle, diğer kurulların üye sayısı ise federasyon başkanı tarafından belirlenir. Yönetim kurulu ve diğer kurulların görev süresi, federasyon başkanının görevde bulunduğu süredir. Başkanın görevden alınması veya herhangi bir nedenle ayrılması durumunda yönetim kurulu ve diğer kurulların görevi sona erer.

Federasyonların görevleri şunlardır:

1. Sporun yurt sathına dengeli bir şekilde yayılıp gelişmesini sağlamak,
2. Yurt dışındaki ve yurt içindeki sportif gelişmeleri izlemek,
3. Spor eğitim dairesi ile iş birliği yaparak antrenör ve monitörlerin kurslarla yetiştirilmesini sağlamak,
4. Ülke içinde müsabaka düzenlemek, düzenlenen tüm müsabakaların devamlılığını sağlamak, hakem, gözlemci ve temsilci atamasını yapmak,
5. Spor malzemelerinin standartlarını tespit ederek bunların temin edilmesini sağlamak,
6. Kulüpler veya iller arasında doğabilecek teknik uyuşmazlıkları çözümlemek,
7. Uluslar arası kurs, seminer ve spor organizasyonları düzenlemek,
8. Uluslar arası yarışmalara katılacak olan takımları seçmek, seçilen takımları yarışmalara hazırlamak,
9. Seçkin ve gelecek vaat eden sporcuların yetişmesi için gerekli tedbirleri almak,
10. Spor dalları ile ilgili arşiv ve istatistikî çalışmalar yapmak,
11. Spor disiplinine aykırı davranışlarda bulunan sporcu, hakem, antrenör ve yöneticilerini Ceza Kurullarına sevk etmek.

FEDERASYONLAR

Atletizm Federasyonu
Badminton Federasyonu
Beyzbol ve Softbol Federasyonu
Basketbol Federasyonu
Bedensel Engelliler Spor Federasyonu
Bilârdo Federasyonu
Binicilik Federasyonu
Briç Federasyonu
Boks Federasyonu
Buz Sporları Federasyonu
Cimnastik Federasyonu
Dağcılık Federasyonu
Eskrim Federasyonu
Geleneksel Spor Dalları Federasyonu
Güreş Federasyonu
Golf Federasyonu
Halter Federasyonu
Hentbol Federasyonu
Herkes İçin Spor Federasyonu
İzcilik Federasyonu
Kano ve Rafting Federasyonu
Kayak Federasyonu
Kürek Federasyonu
Masa Tenisi Federasyonu
Otomobil Sporları Federasyonu
Satranç Federasyonu
Sul Altı Sporları Federasyonu
Taekwondo Federasyonu
Tenis Federasyonu
Üniversite Sporları Federasyonu
Voleybol Federasyonu
Yelken Federasyonu