Bazı kaynaklara göre judo, Orta Asya’da doğmuş olan eski bir Türk sporudur. Fakat daha sonra Japonlara geçmiş ve onlar tarafından stilize edilmiştir.

Judo ülkemizde 1960’lı yıllarda askerî ve polis okulları ile komanda birliklerinde yapılmaya başlandı. 1962 yılında Japonya’ya güreş antrenörü olarak giden Halil Yüceses orada judo eğitimi aldıktan sonra dönüşünde Eminönü Denizcilik Lokali ve Fatih Güreş Kulübü’nde Türkiye’de ilk judo çalışmalarını başlattı. Daha sonra Üsküdar Anadolu Kulübü’nde Halil Yüceses ile birlikte Namık Ekin de bu çalışmalara devam etti.

Judo sporu 1964 yılında önce Güreş Federasyonuna bağlandı. 1966 yılında ise bağımsız federasyon oldu. Judo Federasyonunun kurulmasının ve ilk başkanlığına da İ. Hakkı Isıgöllü’nün atanmasının ardından 1967’de ilk Türkiye şampiyonası düzenlendi. 1969-1979 yılları arasında ise Judo ve Karate Federasyonu olarak faaliyetlerini yürüten federasyon, 1990 yılından itibaren Judo Federasyonu adı altında hizmet verdi. Kuruluşundan 1993 yılına dek atama ile göreve gelen federasyon başkanları bu tarihte çıkarılan yönetmeliğe göre seçimle görev alırken, ilk seçimlerde A. Natık Canca Judo Federasyonu başkanı oldu.

1964 yılında Halil Yüceses, Rıza Doğan, Muahit Baymur, Nazım Canca, Ergun Göktuna gibi hocalar judonun yayılması için faaliyet gösterirken, Hollândalı Karl Signel Deniz Astsubay Okulu ve Millî Türk Talebe Birliği’nde daha sonra judonun gelişmesinde öncü rol alacak olan Namık Ekin, İbrahim ve Aydın Öztek, Feridun Yenisey, Feridun Başaran gibi sporcuları çalıştırdı.

1968 yılında Fransız Michel Novovitch’in Türkiye’ye antrenör olarak gelmesiyle modern judo başladı. 1969 yılında Japon Kültür Derneği’nin girişimleriyle Vaseda Üniversitesinden G. Yoşimura ülkemize gelerek, kadokan stlinin gelişmesine yardımcı oldu. 1970 yılında gelen G. Koreli Ra Soo Cho ilk resmî müsabaka olan 1971 Akdeniz Oyunları’na millî takımı hazırladı. 1974 yılında Japon T. Yodoya ülkemize gelen bir diğer önemli yabancı hoca oldu ve 1975 Akdeniz Oyunları’na katılan ekibimizi çalıştırdı.

Namık Ekin, 1970 yılında ABD’de elde ettiği Teksas şampiyonluğu ile yurt dışında madalya kazanan ilk sporcumuz oldu. 1971 yılında düzenlenen İzmir Akdeniz Oyunları’nda ilk resmî müsabakaya katılan judocularımız büyük başarı göstererek 5 sıklette 5 madalya kazandılar (63 kg Ali Demir bronz, 70 kg Süheyl Yeşilnur gümüş, 78 kg Namık Ekin bronz, 95 kg Kamil Korucu gümüş, +95 kg M. Ali Berber bronz madalya). İlk kez 1975 yılında İstanbul’da yapılan Balkan şampiyonası’nda 63 kg’da Adnan Özmen altın madalya alırken, ekibimiz 3.lük elde etti. Aynı yıl Cezayir’de yapılan Akdeniz Oyunları’nda Ali Demir 71 kg’da gümüş, Adnan Özmen 63 kg’da bronz madalya kazandılar.

1980’de İstanbul’da yapılan şampiyonada erkeklerde Süheyl Yeşilnur 78 kiloda birinci geldi. 1985 yılında İzmir’de düzenlenen Balkan şampiyonası’nda bayanlarda Bilge Papakçı (48 kg), Bedriye Ersan (52 kg) birinci gelirken 1987 yılında ülkemizde ilk kez M.Ü. Beden Eğ. ve Spor Bölümü’nde judo bilim dalı kuruldu. 1988’de Atina’da yapılan şampiyonada erkeklerde Alpaslan Ayan (71 kg) ve Temel Çakıroğlu (78 kg) şampiyon oldular. 1989’da Romanya’da düzenlenen Balkan şampiyonası’nda Veli Yılmaz 95 kiloda altın madalya alırken, 1900 yılında İzmir’de yapılan Avrupa şampiyonası’nda bayanlarda Hülya Şenyurt (genç 48 kg), Gülten Eyüpoğlu (66 kg) ve Belgin Karaaslan (72 kg) altın, Gamze Sakızgil (genç 66 kg) bronz madalya kazandılar. Ayın şampiyonada erkeklerde Haldun Efemgil (60 kg), Yavuz Yolcu (65 kg) ve Alpaslan Ayan (71 kg) Balkan şampiyonu oldular.

1990 yılında Fransa’da düzenlenen Dünya Gençler şampiyonası’nda Türkiye ilk kez bayanlarda Gülşen İntaş ile bronz madalya kazandı. 1991 Avrupa Gençler şampiyonası’nda 2. olan Hülya Şenyurt 1992 Barcelona Olimpiyatları’nda 48 kg’da bronz madalya alarak olimpiyatlarda madalya alan ilk bayan sporcumuz oldu. Atina’da yapılan Avrupa şampiyonası’nda Hülya Şenyurt ile Akdeniz Oyunları’nda Tufan Durmuş bronz madalya kazanırken 1993 yılında Tel-Aviv’de düzenlenen Avrupa şampiyonası’nda 66 kg’da Gamze Sakızlıgil ve erkek millî takımı Avrupa 3.lüğünü elde etti. 1994’te düzenlenen Dünya Gençler ve Avrupa Gençler şampiyonaları’nda 61 kiloda İlknur Kobaş altın madalya, Bektaş Demirel de bronz ve altın madalya kazandı.

1995 yılında Japonya’da Chiba kentinde düzenlenen Dünya Judo şampiyonası’nda 65 kiloda Bektaş Demirel ve açık kategoride Selim Tataroğlu dünya üçüncüsü olarak bronz madalya kazanırken, Türkiye şampiyonayı iki bronz madalya ile tamamladı. İspanya’da yapılan Avrupa şampiyonası’nda 61 kiloda İlknur Kobaş Avrupa şampiyonluğuna ulaşırken, 72 kiloda Halil Bıyık Avrupa 3.sü oldu ve judocularımız 96 Atlanta Olimpiyatları’na katılmaya hak kazandı.

1996 Atlanta Olimpiyatlarına 4 erkek ve 2 bayan sporcu ile katıldık. Bayanlarda 48 kiloda Hülya Şenyurt dereceye giremezken, 61 kiloda İlknur Kobaş, beşinciliği elde etti. Erkeklerde Bektaş Demirel 65 kiloda, Salim Abanoz 70 kiloda, Selim Tataroğlu’da 95 kiloda dereceye giremezken, 79 kiloda Iraklı Uznadze yedinci oldu. 1996’da Portekiz’de düzenlenen Dünya şampiyonası’nda Bektaş Demirel bronz madalya kazandı.

Türk sporu Judo tarihinde ilk kez Avrupa şampiyonluğuna 8-11 Mayıs’ta 1997 tarihleri arasında Belçika’nın Ostende kentinde kavuştu. Bu şampiyonada Hüseyin Özkan (65 kg) altın, Selim Tataroğlu (+95 kg) ise 1 altın bir de bronz madalya kazandı. şampiyonayı 2 altın ve 1 bronz madalyayla kapatan ay yıldızlılarımız, o güne kadar, tarihin en büyük başarısını elde etti.

1998 yılında İspanya’da yapılan Avrupa şampiyonası’nda Selim Tataroğlu açık sıklette altın, +100 kg ise bronz madalyanın sahibi oldu. Aynı şampiyonada Iraklı Uznadze 81 kg’da bronz madalya kazandı; Türkiye takım hâlinde 3. oldu. 6-7 Haziranda yapılan 12. Uluslar Arası Boğaziçi Judo Turnuvası’nda, Türkiye, toplam 11 birincilik, 4 ikincilik ve 9 üçüncülük kazanarak takım hâlinde hem erkeklerde, hem de bayanlarda birinci oldu.

1999 yılındaki Avrupa şampiyonası’nda 65 kiloda Hüseyin Özkan 66 kg’da bronz, Selim Tataroğlu açık sıklette altın ve +100 kg’da bronz madalyanın sahibi oldu. 1999 yılında İngiltere’de yapılan Dünya şampiyonası’nda ise Selim Tataroğlu, açık sıklette gümüş, +100 kg ise bronz madalya kazandı. Aynı şampiyonadaki diğer temsilcimiz Hüseyin Özkan 66 kg’da bronz madalyanın sahibiydi. Bulgaristan’ın başkenti Sofya’daki Uluslar Arası Büyükler Judo Turnuvası’nda, Türkiye, birer birincilik, ikincilik ve üçüncülük kazandı. şampiyonada altın madalya kazanan tek sporcumuz, bayanlar judosunun yeni yetişen ismi 57 kiloda Arzu Bayrak’tı. Tunus’taki Uluslar Arası (A) Kategorisi Judo Turnuvası’nda, Türkiye, 4 birincilik, 1 ikincilik ve 3 de üçüncülük kazandı. Kazakistan’ın başkenti Alma Ata’daki turnuvada ise 3 Türk bayan judocu üçüncülük kazandı.

Türkiye, Sydney 2000 Olimpiyatları’na 1’i bayan 3 sporcu ile katıldı. Bayan sporcumuz Neşe Şensoy 1. turda elenirken, Selim Tataroğlu 5. turda Rus rakibine kaybederek 5. oldu. 66 kiloda Türkiye’yi temsil eden Hüseyin Özkan, ilk turu maç yapmadan geçti. ikinci turda İranlı MiresMaili’yi, üçüncü turda Bulgar Georgiev’i, çeyrek finalde de Çinli GuangJun’u yendi. Özkan yarı finalde Hollândalı rakibi Patrick Van Kalken’i yenerek finalde Fransız Larbi Benbudo’nun rakibi oldu. Benbudo’yu da yenen Hüseyin Özkan, Olimpiyatlarda Türkiye’ye judodaki ilk altın madalyayı getirdi ve bugüne kadar elde edilen en büyük başarıya imza attı. 2000 yılında Polonya’da düzenlenen Avrupa şampiyonası’nda Selim Tataroğlu +100 kg’da gümüş madalya kazandı. Romanya`nın Oradea kentindeki Avrupa Ümitler Judo şampiyonası`nda Belkıs Zehra Kaya, bayanlar artı 71 kiloda altın madalya kazandı. Almanya’nın Abensberg kentindeki Avrupa şampiyon Kulüpler Judo şampiyonası`nda, İstanbul Büyükşehir Belediyesi üçüncülük elde etti.

2001 yılında da sporcularımız başarılı dereceler elde etti. Selim Tataroğlu, Fransa’da düzenlenen Avrupa şampiyonası’nda +100 kg’da bronz madalya kazanırken, aynı şampiyonadaki diğer sporcumuz Iraklı Uznadze 81 kg’da bronz aldı. 17-18 Şubat 2001’de Avusturya’nın Leonding kentinde düzenlenen Uluslar Arası (A) Kategorisi Judo Turnuvası’nda Türkiye, 48 kiloda Neşe Şensoy ile bayanlarda 1 altın madalya kazandı. Neşe Şensoy, 1 ay sonra Polonya’nın başkenti Varşova’da düzenlenen Uluslar Arası Varşova Judo Turnuvası’nda 48 kiloda bronz madalyanın sahibi oldu. 30-31 Mart tarihlerinde Tunus’ta düzenlenen Uluslar Arası Judo Turnuvası’nda erkekler 66 kiloda Sezer Huysuz ile altın elde ederken, sporcularımız 3’de bronz madalya getirdi. 30 haziranda İstanbul’da yapılan 15. Uluslar Arası Boğaziçi Judo Turnuvası’nda Türkiye, 9 birincilik, 6 ikincilik ve 13 de 3.lük kazanarak, erkekler ve bayanlarda takım hâlinde şampiyon oldu.

2002 yılında 2-3 Şubat tarihleri arasında Bulgaristan’ın başkenti Sofya’daki Uluslar Arası (A) Kategorisi Judo Turnuvası’nda Türkiye, 48 kiloda Neşe Şensoy ve 100 kiloda Tufan Durmuş ile 2 ikincilik, 2 de üçüncülük kazandı. 17-18 Şubatta Avusturya’nın Leonding kentindeki Uluslar Arası (A) Kategorisi Judo Turnuvası’nda Türkiye, bayanlar 48 kiloda Neşe Şensoy ile 1 birincilik, erkekler 66 kiloda Hüseyin Özkan ile de 1 üçüncülük elde etti. 23-24 Şubatta Almanya’nın Düsseldorf kentindeki Süper Açık (A) Kategorisi Uluslar Arası Judo Turnuvası’nda, erkeklerde 66 kiloda Bektaş Demirel şampiyon oldu. Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag’daki Uluslar Arası (A) Kategorisi Judo Turnuvası’nda, bayanlar 48 kiloda Neşe Şensoy 2., erkekler 66 kiloda da Hüseyin Özkan 3. oldu. Belarus’un başkenti Minsk’teki Uluslar Arası Judo Turnuvası’nda Türkiye, 48 kiloda Neşe Şensoy ve artı 84 kiloda Zehra Kaya ile 2 ikincilik elde etti. 16-19 Mayıs'ta Slovenya’nın Maribor kentindeki Avrupa Büyükler Judo Turnuvası’nda Türkiye, erkeklerde 81 kiloda Iraklı Uznadze ile 1 altın madalya kazanıp takım hâlinde 7. sırayı elde etti. BosnaHersek’in başkenti Saraybosna’daki Balkan Büyükler Judo şampiyonası Türkiye, 2 bronz madalya ile kapattı. Temmuz ayında İstanbul’daki 16. Uluslar Arası Boğaziçi Judo Turnuvası’nda Türkiye, bayanlarda 5 birincilik, 4 ikincilik ve 7 üçüncülük, erkeklerde de 2’şer birincilik ve ikinciliğin yanı sıra 6 üçüncülük ile Gürcistan’ın ardından takım hâlinde 2. sırada yer aldı.

Yunanistan’ın Gümülcine kentindeki 2. Balkan Ümitler ve Gençler Judo şampiyonası’nda Türkiye, Ümit Bayanlar 44 kiloda Özden Türedi ile 1 altın, ayrıca 7 gümüş ve 8 bronz madalya kazandı. Ağustos ayında İzmir’de organize edilen 2. Avrupa Kuraş Judo şampiyonası’nda Türkiye, 8 altın, 6 gümüş ve 3 bronz madalyayla en başarılı ülke oldu. Ermenistan’ın başkenti Erivan’daki Dünya Judo Kuraş şampiyonası’nda Türkiye, 3 altın (bayanlar 63 kiloda Ebru Aktan, artı 78 kiloda Belkıs Zehra Kaya, erkekler ağırda Selim Tataroğlu) 1’er de gümüş ve bronz madalya kazanarak takım hâlinde şampiyon oldu. Güney Kore’nin Jeju Adası’ndaki Dünya Gençler Judo şampiyonası’nda, bayanlar +78 kiloda Zehra Kaya bronz madalya elde etti. 1517 kasım tarihleri arasında Hollânda’nın Rotterdam kentindeki 20. Avrupa Gençler Judo şampiyonası’nda Türkiye, bayanlar 78 kiloda Seda Karadağ ile 1 bronz madalya kazanırken, Gürcistan, 3 altın, 2 gümüş ve 1 bronz madalyayla en başarılı ülke oldu.

2003 yılında Almanya’nın Hamburg kentinde 22-23 Şubat tarihlerinde düzenlenen Uluslar Arası Otto World Cup Judo Turnuvası’nda Türkiye, erkeklerde artı 100 kiloda Selim Tataroğlu, bayanlarda da 48 kiloda Neşe Şensoy ile 2 ikincilik kazandı. 16-19 Mayıs'ta Almanya’nın Düsseldorf kentindeki Avrupa Büyükler Judo şampiyonası’nda Türkiye 2 bronz madalyayla takım hâlinde 19. oldu. 20-21 Haziranda SırbistanKaradağ’ın başkenti Belgrad’daki Balkan Büyükler Judo şampiyonası’nda Türkiye, 66 kiloda Sezer Huysuz ile 1 altın, ayrıca 2 gümüş ve 6 da bronz madalya kazanarak takım hâlinde Yunanistan ile birlikte 3.lüğü paylaştı. 5-6 Temmuzda İstanbul’da 17. Uluslar Arası Boğaziçi Judo Turnuvası yapıldı; Türkiye, 5 birincilik, 7 ikincilik ve 8 üçüncülük kazanarak, takım hâlinde bayanlarda 49 puanla birinci, erkeklerde de 8 puanla 3. oldu.

23-24 Ağustosta Azerbaycan’ın başkenti Bakû’deki Avrupa Ümitler Judo şampiyonası’nda ev sahibi Azerbaycan takım birinciliğini kazanırken, Türkiye, bayanlar 44 kiloda Burcu Gököz ile 1 altın madalya alarak takım hâlinde bayanlarda 5., genelde ise 10. sırada yer aldı.

11-14 Eylülde Japonya’nın Osaka kentindeki 27. Dünya Büyükler Judo şampiyonası’nda Türkiye, bayanlar 48 kiloda Neşe Şensoy ile 1 bronz madalya kazanıp 17. oldu. 12 kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenen 7. Yıldızlar Judo Dünya Kupası’nda takım hâlinde erkeklerde Azerbaycan, bayanlarda da Türkiye birinci oldu. Kupayı 6 birincilik, 3 ikincilik ve 7 üçüncülükle kapayan Türkiye, erkeklerde ise 2. sırada yer aldı. 21-23 Kasım tarihleri arasında BosnaHersek’in başkenti Saraybosna’daki Avrupa Gençler Judo şampiyonası’nda Türkiye madalya alamadan takım hâlinde 22. sırada yer aldı. Türk judosunun gelişiminde rol oynayan belli başlı yerli teknik direktörler; 1967-1979 yıllarında Namık Ekin, 1979-1980’de İbrahim Öztek, 1980-1985 yıllarında Ali Demir (millî takımlarda gençleştirme reformu), 1986-1989 yıllarında Selâhattin Ünay’dır.

Ülkemizde judonun gelişimine katkısı olan antrenörlerden en önemlileri; Adnan Özmen, Ahmet Kanbur, Sabahattin Zaimoğlu, Cihat Şener, Yılmaz Mesci, Aydın Öztek ve Ahmet Berkol’dur.

JUDO FEDERASYONU BAŞKANLARI