Oyun, her takımda 15 oyuncunun bulunduğu iki takım arasında oynanır. Oyunculardan 8’i savunma oyuncusu, 7’si ise forvettir.

Karşılaşmalar, 40 dakikalık 2 devre üzerinden oynanır. 5 dakikalık devre arası sonrasında kale değiştirilir.

Oyun, orta çizginin ortasından, oyuna başlayacak olan takımın bir ileri oyuncusunun yapacağı dikme vuruşu ile başlatılır. Havaya fırlatılan bir topu yakalayan oyuncu, topu kucaklayarak koşabilir ya da istediği yöne doğru ayağı ile vurarak gönderebilir.

Bir anlamda Amerikan Futbolu’na benzeyen rugby’de top; ayakla vurma, elde taşıma ve paslaşma yolu ile dolaştırılır; fakat hiçbir zaman ileri doğru pas verilmez. Topun ileri sürülmesi, topun ancak elde taşınması ile mümkün olabilir. Oyuncu, topla birlikte yere düşerse, topu taşıyan kolu yere değerse, rakip oyuncular tarafından tutulursa, yerde yattığı sırada karşı takımdan bir oyuncu elini üzerine koyarsa, oyun "durdurulmuş" sayılır ve durdurulan oyuncunun kullanacağı bir dikme vuruşu ile tekrar oyuna başlanır.

Yan paslar atmak, topu taşıyan rakip oyuncuyu engellemek ve scrum (rakip oyuncuların birbirlerine kenetlenmesi) rugby’nin en belirgin özellikleridir.

Oyunun temel esası, topu karşı kaleye elde taşıyarak ya da ayakla vurarak (touchdown) göndermektir. Rakip takım topu elde taşımak suretiyle atağa kalkmışsa, atak, topu taşıyan oyuncuya çift dalma ile durdurulur. En iyi çift dalma şekli, rakibe bacakları ve baldırları hizasında sarılmakla olur. Topu ayağı ileri sürerek atağa kalkmış olan bir oyuncuyu engellemek için topu elle kapmak, ayakla önlemek ya da rakibin ayaklarına kapanarak topun üzerine yatmak gerekir. Böyle bir engelleme yapıldıktan sonra topun hemen oyuna sokulması gerekir. Atağa kalkmış olan bir oyuncunun önüne geçerek engelleme yapmak yasaktır.

Oyunun kilitlendiği ya da kural dışı bir hareketin yapıldığı durumlarda oyun, hakem tarafından bir atışla başlatılmayacaksa, küme denilen bir yöntem kullanılır. Küme yönteminde, her iki takımın hücum oyuncuları karşılıklı bir araya gelerek, küme oluştururlar. İki takımın oyuncuları da birbirlerine destek olacak ve karşılarındaki kümeyi itecek biçimde sıralanırlar. Oyunu başlatacak olan takımın oyuncularından biri, topu kümelerin arasındaki boşluğa atar. Oyuncular, top yere değmeden ayaklarını kaldıramazlar. Bu arada rakip kümeler birbirlerini iterek topa vurabilmek için üstünlük kazanmaya çalışırlar.

Top, oyun sırasında bir savunma taktiği olarak taça atılabilir. Oyuncu taç atacağı sırada, kendisi 22 m çizgisinde ya da daha gerideyse, topu doğrudan taça atma hakkına sahiptir. Top oyuna sokulacağı zaman, oyuncular taç noktasında sıralanırlar (lineout). Taç 22 m çizgisinin gerisinden yapılacaksa, top taça çıkmadan önce yere en az bir kez çarpmalıdır. Eğer top yere çarpmamışsa sıralanma, topa vurulan noktanın hizasında yapılır. Oyun sırasında, kendi takımından daha ileride bulunan bir oyuncu, takımından gelen topu tutması durumunda ofsayta düşer. Bunun dışında sıralamada (lineout) yer almayan bir oyuncu taç çizgisine 10 m’den daha fazla yaklaşırsa, ofsayta düşmüş olur.

Rugby’de sayı yapmanın try ve gol olmak üzere iki yolu vardır:

Try (deneme), topu taşıyan oyuncunun, rakip takımın kale çizgisini geçerek topu kale arkasındaki yere değdirmesidir. Bir try 4 sayı değerindedir. Try yapan takım, topun yere değdiği noktadan bir serbest vuruş yapma hakkı kazanır. Bu vuruş sonucunda top, kale direkleri arasından geçerse 2 sayı daha kazanılır ve tryla kazanılan 4 sayıya eklenir.

Ayakla vurulan topun, iki kale direği arasından ya da üst direğin üstünden geçmesi ile gol olur. Rugby golleri "penaltı" ve "alan golü" olmak üzere ikiye ayrılır. Hatalı hareketlerden dolayı, rakip takıma verilen serbest atış hakkı golle sonuçlandığı takdirde, bu gol "penaltı golü" olarak adlandırılır. Alan golü ise, oyun devam ederken alanın herhangi bir yerinden yapılan bir vuruşla gerçekleştirilir. Her iki golün değeri de 3 sayıdır.

Oyun sürecinde en fazla sayı yapan takım karşılaşmayı kazanır. Beraberlik durumunda oyun, 10’ar dakikalık iki devre üzerinden uzatılır.

Oyunlar, bir orta hakem ve iki yan hakem tarafından yönetilir. Yan hakemler, yan çizgilerde durarak uyarıları bayraklarla belirtirler. Kaleye yapılan atışları izlemek de yan hakemlerin görevidir. Kale atışlarını izleyecekleri zaman, kale direkleri arkasında yer alırlar.

Oyuncuların birbirlerini tekmelemeleri, çelme takmaları ve itmeleri, kural dışı engellemelerdir. Kural dışı engellemelere ve kasıtlı olarak zaman geçirmelere karşı ceza verilir.

Topu yere düşürmek, yerdeki topu alırken ileri doğru vurmak, topa çarpmak, ofsayt durumuna düşmek hata olarak kabul edilir. Hatalar kasıtlı olarak yapılırsa "ceza atışı", kasıtsız olarak yapılırsa "küme" vuruşu verilir. Engelleme hatalarında hakem, hareketin sertliğine göre ceza olarak, "ceza atışı" veya "try cezası" verebilir ya da oyuncuyu oyundan atabilir.

Ceza atışında atış, dikme vuruşu ya da sektirme vuruşu olarak kullanılabilir. Atış sırasında atışı kullanan takımın oyuncuları topun önünde, hatalı takımın oyuncuları ise topa en az 9.15 m yakınında olmalıdırlar. Bir oyuncuya try yaptığı sırada bir engelleme yapılmışsa, kale çizgisine 9.15 m uzaktan "try cezası" atışı verilir. Bu atış "try"ı izleyen vuruştan sonra fazladan bir vuruş olarak ve ancak doğrudan kaleye atılarak kullanılabilir.