Anasayfa arrow S-Ş-T-U arrow B-Spor Dernekleri
B-Spor Dernekleri PDF Yazdır E-Posta
Yazar Mustafa KOÇAK   
16 04 2008

Her alanda olduğu gibi spor alanında da ilgili kişi ve kuruluşlar, çalışmalarını belirli bir çatı altında toplayabilmek, yapmış oldukları bu çalışmalara bir süreklilik kazandırabilmek amacıyla dernekleşme yoluna giderek, kendi alanlarında çeşitli dernekler kurmuşlardır. Ülkemizde bulunan spor derneklerinden bazıları şunlardır:

1. Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi (TMOK),
2. Türkiye Spor Yazarları ve Spor Kulübü Derneği (TSYD),
3. Beden Eğitimi Öğretmenleri Derneği,
4. Türkiye Futbol Antrenörleri Menajerleri ve Monitörleri Derneği,
5. Türkiye Spor Hekimleri Derneği (TSHD),
6. Profesyonel Futbolcular Derneği (PFD),
7. Türkiye Faal Futbol Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği,
8. Basketbol Hakemleri Derneği,
9. Türkiye Futbol Adamları Derneği (TÜFAD),
10. Türk Spor Bilimleri Derneği.

1. Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi (TMOK)
Kısa adı TMOK olan derneğin kesin kuruluş tarihi belli olmamakla birlikte ilk Millî Olimpiyat Cemiyeti 1908 yılında II. Meşrutiyet döneminde, B. Pierre de Coubertin'in şahsî temsilcisi olan Selim Sırrı Tarcan'ın çabalarıyla kuruldu. 25 Haziran 1922 tarihinde kurulan "Cihan Müsabakalarına Hazırlama Cemiyeti" ise TMOK'un temelini oluşturdu. TMOK, "millî" kelimesini 1964'te, "yurt dışındaki komitelerle iş birliği yapar" ibaresini ve "kamu yararına çalışır dernek" niteliğini 1970'te, "Türkiye" kelimesini de 1973 yılında aldı. Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi'nin tarihsel gelişimi olimpiyat konusunda ayrıntılı olarak işlenmiştir. Komitenin ilke ve görevleri tüzüğünde şöyle belirlenmiştir:

İlkeleri
1. Dernek olimpik harekete ve olimpik hareketin felsefelerine bağlıdır. Amatör sporun Türkiye'de bu ilke doğrultusunda gelişmesini sağlar.
2. Irk, din, politik eğilim nedenleriyle ülke ya da kişiye göre ayrım yapmaz.
3. Sporcuların sağlığını ve gücünü geliştirmesi yanında, amatör sporun "olimpik liyakat" esasları içerisinde, kişilikler üzerindeki olumlu etkilerinin yayılmasını destekler.
4. Bu amaçların gerçekleştirilmesi ve yaygınlaştırılması için yapılacak her türlü atılımda devlete yardımcı olur.

Görevleri
1. Olimpiyat veya benzeri oyunların düzenlenmesi Türkiye'nin bir şehrine verildiği takdirde, bu oyunları ilgili makamlar ve kuruluşlarla iş birliği yaparak plânlamak ve gerçekleştirmek,
2. Uluslar arası kuruluşlara kayıtlı Türk Spor Federasyonları ile Uluslar Arası Olimpiyat Komitesi ve diğer ülkelerin Millî Olimpiyat Komiteleri arasında bağlantı kurmak ve iş birliği yapmak,
3. Olimpiyatlara ve benzeri oyunlara katılacak Türk sporcularının olimpik liyakatlarını ve müsabakalara katılma yeteneklerini inceleyip onaylamak, olimpiyat veya benzeri oyunlar kafilelerini oluşturmak, yerleştirmek, yönetmek ve bu amaca uygun olarak her türlü gereksinmelerini karşılamak ve tüm denetimi yapmak,
4. Olimpiyat işlerinden ötürü spor federasyonları arasında çıkabilecek anlaşmazlıkları kesin sonuca bağlamak,
5. Spor federasyonlarının olimpiyat veya benzeri oyunlara katılabilmelerini kolaylaştıracak tedbirler almak ve bilinçli uyarılarda bulunmak,
6. Olimpiyat düşünce ve hareketlerini geliştirmek ve yerleştirmek amacıyla her türlü yayın yapmak, yaptırmak ve toplantılar düzenlemek.

TMOK'un Üyeleri
TMOK'un aslî üye, fahrî üye ve federasyon temsilcileri olmak üzere üç tür üyesi vardır.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, TMOK'un koruyucusu ve fahri başkanıdır.

TMOK'un Organları
A. Genel Kurul,
B. Yönetim Kurulu,
C. Denetleme Kurulu,
D. Konsey'dir.

2. Türkiye Spor Yazarları ve Spor Kulübü Derneği (TSYD)
Dernek 14 Nisan 1963'te Spor Yazarları Birliği adı ile kuruldu. 1965 yılında AIPS (Dünya Spor Yazarları Derneği)'e üyeliği kabul edilen birlik aynı yıl "Türkiye Spor Yazarları Derneği" adını aldı.

Kuruluş amacı, Türk basınındaki spor gazetecilerini bir araya toplayarak aralarındaki gerekli dayanışmayı sağlamak ve spor gereksinmelerini karşılamak olarak tanımlanmıştır. Bunların dışında, ülke çapında yetenekli gençlerin belirlenerek, bilimsel yöntemlerle yetiştirilip "TSYD Kulübü" adı altında yarışmalara katılmalarını sağlamaktır. Dernek, amacına ulaşmak için yapacağı çalışmalarda; her şeyden önce spor gazeteciliğinin bir uzmanlık konusu olduğu hakkında kamuoyu oluşturmaya, Türk sporunun gelişmesi ve gençliğin bu yolda özendirilmesi için basına düşecek görevlerin yerine getirilmesini sağlamaya, yasaların izin ve olanak verdiği ölçüde başka ülkelerin spor gazetecileriyle meslekî kolaylıklar, eğitim ve karşılıklı iş birliği açısından ilişkiler kurmaya, dernek üyelerinin spor yapma gereksinmesini karşılarken yetenekli gençlerin de bilimsel yollardan yetiştirilerek amatör spor dallarında gelişmelerini sağlamaya öncelik verir. 2002 yılından bu yana TSYD Başkanlığı görevini yürüten Onur Belge, 2004 yılı Haziran ayında AIPS tarafından Balkan Spor Yazarları Birliğine seçildi.

Derneğin çalışmaları iki kısımda toplanır:

1. Sosyal ve Meslekî Çalışmalar
a. Basında sporla ilgili konularda, çalışmanın bir uzmanlık işi olduğunu ve bunun basın için vazgeçilmeyecek bir dal olduğunu kamuoyuna benimsetmek, resmî ve özel kuruluşlar önünde savunmak, bu konuda öteki basın kuruluşlarının desteğini sağlamak,
b. Spor gazetecilerinin maddî ve manevî gelişimini sağlamak, bilgi ve kültür düzeylerini yükseltmek, üyelerinin meslekî eğitimine ağırlık vererek, mevzuat hükümleri çerçevesinde yurt içi ve dışında kültürel çalışmalar yapmak,
c. Spor gazeteciliğinin ve genel olarak basın mesleğinin onurunu korumak, bu amaçla yurt içinde ve yurt dışında başka basın kuruluşlarıyla iş birliği yapmak,
d. Spor gazetecileri arasında dayanışma ve iş birliğini sağlamak,
e. Üyelere sosyal yardımlar yapmak, mevzuat hükümlerine uygun olarak üyelerinin zorunlu ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle, kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurulmasına çaba harcamak,
f. Spor gazeteciliği mesleğini temsil etmek,
g. Üyelerinin meslekle ilgili çıkarlarını ve yaşam düzeylerini yükseltecek her konuda incelemeler, araştırmalar ve uygulamalar yapmak, yapılanlara destek olmak,
h. Ülkede sporun yayılması ve gençliğin özendirilmesi için yayınlar ve organizasyonlar yapmak, kurs, seminer, konferans, açık oturum ve benzeri toplantılar düzenlemek ve düzenlenenlere katılmak,
i. Amaçlarına uygun çalışmalar için ihtiyaç duyulan sosyal tesislere sahip olmaya yönelik çaba göstermek, bu tesisleri üye sayıları ile orantılı olarak şubelere yaymak, üyeleri faydalandırmak.

2. Sportif Çalışmalar
a. Üyelerin spor yapma gereksinmesini karşılamak,
b. Amatör sporun gelişmesi için yetenekli gençler derleyip yetiştirmek ve TSYD Kulübü adı altında yarışmalara katılmalarını sağlamak,
c. Gerek dernek üyelerinin, gerekse amatör gençlerin katılacağı spor takımları kurmak ve federasyonlarca düzenlenen yarışmalara katılmak (derneğin forma rengi kırmızı beyazdır),
d. Dernek üyelerinin ve derneğe bağlı sporcuların yararlanması için her çeşit spor tesisleri yaptırmak ya da edinmek, sahip olduğu ya da kullanma hakkını elde ettiği tesisleri gerekirse başka spor kuruluşlarına açmak,
e. Dernek sporcularının katılması koşulu aranmaksızın, spor organizasyonları yapmak, gerektiğinde yabancı sporcuların da katılmasını sağlamak. Derneğin kurucuları; Adnan Akın, Burhan Felek, Tarık Bilgin, Tevfik Ünsi, Namık Sevik, Necmi Tanyolaç, Kahraman Bapçum, İhsan Biricik, Samim Var, Yalçın Toker, Haluk San, Aydın Bakanoğlu, Necati Karakaya, Nezih Demirkent, O. Vedat Sevinçli, Ferruh İlkünsal, Sacit Demircan, Necati Bilgiç, Ali Hendekçi ve Rıdvan Yelekçi'dir.

3. Beden Eğitimi
Öğretmenleri Derneği (BEÖD)
Merkezi Ankara’da olan dernek, 1953 yılında kurulmuştur. Amacı; dernek tüzüğünde şu şekilde belirtilmiştir:

a. Beden eğitimi öğretmenleri arasında manevî dayanışma ve sosyal bağları güçlendirmek,
b. Meslekî ve bilimsel toplantılar, konferanslar vb. faaliyetleri düzenlemek,
c. Meslekî bilgileri güçlendirebilmek amacıyla geziler düzenlemek,
d. Bilimsel ve meslekî araştırmaların gerçekleştirilmesi için üyelere gerekli yardımlarda bulunmak,
e. Yaz tatillerinde üyelerin kamplarda dinlenmelerini sağlamak,
f. Üyeler için meslekî kurslar açmak,
g. Cimnastik kulüplerinin açılmasını ve gelişmesini sağlamak,
h. Beden eğitimi ile ilgili uluslar arası eğitici organizasyonlar düzenlemek,
i. Meslekî ihtiyaçlar için dayanışma kuruluşları (kooperatif vb) oluşturmak,
j. Meslekî çalışmaları sırasında kaza geçirerek zor durumda kalan üyelere yardım etmek,
k. Beden eğitimi öğretmenlerinin sosyal güvence işlemlerini çıkarlarına uygun olarak düzenlemek,
l. Öğrencilerin okul içi ve okul dışı faaliyetlerini sağlıklı bir biçimde
yapmalarına yardım etmektir.
Derneğin kurucuları; Vahit Erhan, Özcan Çangal, Talât Akgül, Zeki Akkök, Feriha Sakar, Pakize Gökay, Adnan Orhun, Faik Gökay ve Hasan Örengil'dir.

4 Türkiye Futbol Antrenörleri Menajer ve Monitörleri Derneği
5 Ocak 1965'te kurulan derneğin merkezi Ankara'dadır. Derneğin amacı; Türk futbol antrenör, menajer ve monitörlerini bir çatı altında toplayarak Türk futbolunun gelişmesi, güçlenmesi için gerekli olan eğitim ve davranış birliğini üyeler arasında dayanışmayı sağlamaktır.

Derneğin bu amacı gerçekleştirmek için tüzüğünde yer alan faaliyetleri şu şekildedir:
a. Futbolda gelişmiş ülkelerdeki bilgileri, yayınları üyelerine daha çabuk ve sağlıklı olarak ulaştırabilmek,
b. Üyelerine dış ülkelerde kurs ve seminerler için olanaklar sağlamak,
c. Dallarında uzmanlaşmış, yerli ve yabancı öğretim üyelerinin katılımı sağlanarak gelişim seminerleri düzenlemek,
d. Yurt içinde spor üst yönetimine yardımcı görevler yapmak,
e. Üyelerinin, kulüplerle ve Futbol Federasyonu ile ilişkilerinde yol gösterici olmak,
f. Olanakları ölçüsünde üyelerine sosyal yardımlarda bulunmak,
g. Teknik yayın, kitap ve broşür yayımlayarak meslekî bilgileri arttırmak.
Derneğin kurucuları; Sahir Gürkan, Sabri Kiraz, Ziya Taner, Gün Aydın Özyurt, Selâhattin Sunman, Kâzım Türesin, Rıza Gür, Teoman Aykaç ve Mevlüt Taşlıtepe'dir.

5. Türkiye Spor Hekimleri Derneği (TSHD)
Prof. Necati Akgün'ün öncülüğünde 20 Aralık 1965'te kurulan derneğin merkezi İzmir'dedir. Amacı; spor alanında sağlam temeller üzerinde spor hekimlerinin yetiştirilmesi ve bu konuda aralarında güçlü bir dayanışmanın sağlanmasıdır. Derneğin amacı tüzüğünde şöyle belirtilmiştir:

a. Türkiye'de spor hekimliğini sağlam temeller üzerine kurmak ve geliştirmek,
b. Yurtta bütün spor teşkilâtına yararlı spor hekimi yetiştirmek için yeter süreli ve nitelikte spor hekimliği kursları açmak,
c. Yetişmiş spor hekimlerini, zaman zaman geliştirme kursları düzenleyerek yeniliklerden, ilerlemelerden haberli kılmak,
d. Spor hekimliği konusunda gerekli ulusal ve uluslar arası düzeyde seminerler, sempozyumlar, medikal günler ve kongreler düzenlemek,
e. Uluslar arası spor hekimliği kurslarında, seminer, sempozyum, toplantı ve kongrelerinde Türkiye'yi temsil etmek, katılanları belirlemek ve katılımı sağlamak üzere girişimlerde bulunmak,
f. Derneğin görüşlerini, çalışmalarını yansıtacak ve spor hekimliği konusu ile ilgili çeşitli yazıları içerecek bir dernek organı yayımlamak,
g. Antrenörler, beden eğitimi hocaları, öğrencileri ve sporcular için spor hekimliği, spor sağlığı alanına giren konularda konferanslar, kurslar, seminerler düzenlemek,
h. Spor hekimliğine ait bir kitaplık, filmatek kurmak ve bunları üyelerin kullanımına sunmak,
i. Spor hekimliği alanındaki inceleme, araştırma ve yayınları teşvik etmek.
Kurucuları; Dr. Necati Akgün, Dr. Hamit Özgönül, Dr. Burhanettin Türker, Dr. Saim Gökhan ve Dr. Ömer Yiğitbaşı’dır.

6. Profesyonel Futbolcular Derneği (PFD)
Dernek 9 Ocak 1992'de kurulmuş olup merkezi İstanbul'dadır. Derneğin amacı; ülkemiz futboluna ve dernek üyelerine hizmet etmek, karşılıklı yardım ve dayanışma içinde üyelerin teknik, sosyal, kültürel ve ekonomik sorunlarını ortaya çıkarmak, bu yönde araştırmalar ve çalışmalar yapmak, çözüme ulaştırmak için gerekli çabayı sarf etmek, bu alanda olumlu sonuçlar almak için görevler yüklenmek, üyeler arasında birliği sağlamaktır.

Dernek bu amacı gerçekleştirmek için aşağıdaki faaliyetlerde bulunur:
a. Ülkemizde profesyonel futbolcu statüsünde görev yapanları bünyesinde toplar,
b. Profesyonel futbolcuların her türlü hak ve çıkarını korur,
c. Sportif nitelikli eğitim merkezleri ile eğlendirici lokaller ve tesisler kurar, işletir,
d. Üyeler arasında ve toplumda sportif anlayışı ve çalışmaları özendirir,
e. Üyelerini arkadaşlık, dostluk ve karşılıklı anlayış bağları ile birleştirir, sevgi ve saygıya dayanan sosyal ilişkileri geliştirir,
f. Üyelerin, kültürel ve sosyal kalkınmasına katkıda bulunur.
Derneğin kurucuları; Adnan Sezgin, Engin İpekoğlu, Fatih Terim, Oğuz Çetin, Rıdvan Dilmen, Rıza Çalımbay ve Ünal Karaman'dır.

7. Türkiye Faal Futbol Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği

13 Nisan 1982'de kurulmuş olup, merkezi Ankara'dadır.
Amacı; dernek üyeleri olan hakem ve gözlemcilerin sosyal bir dayanışma içerisinde olmalarını sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda faaliyetleri;

a. Üyelerin teknik açıdan yetişmelerini sağlamak,
b. Aralarında yardımlaşma ve dayanışma kurumları oluşturmak,
c. Üyeler için lokal ve misafirhaneler kurmak ve işletmek,
d. Derneğe finans kaynakları sağlamak, seminer ve konferanslar düzenlemektir.
Derneğin kurucuları; Sabahattin Lâdikli, Nâzım Acar, Seyfi Gözaydın, Vedat Kantar, Turan Özener ve Yalçın Baytar’dır.

8. Basketbol Hakemleri Derneği
1977'de kurulmuş olan derneğin merkezi Ankara'dadır. Amacı; üye basketbol hakemlerinin haklarını koruyup geliştirerek, Türk sporuna daha iyi hizmet vermek için ilgili kuruluşlarla yardımlaşmayı ve güç birliğini sağlamaktır. Dernek bu amacını gerçekleştirmek için;

a. Dergi, gazete, bülten, bildiri gibi yayın organları çıkarır ve kitaplık kurar,
b. Konferans, seminer, toplantı, gezi, gece düzenlemek gibi kültürel ve sosyal çalışmalar yapar,
c. Basketbol hakemlerinin ekonomik ve sosyal sorunları ile ilgilenerek çözüm getirici çalışmalar yapar,
d. Basketbol hakemlerinin hak ve ödevlerinin, insan hakları ve anayasa hükümleri yönünden daha gelişebilmesi için inceleme ve araştırma yaparak elde ettiği sonuçları ilgili kurumlara ve kamuoyuna kabul ettirmeye çalışır,
e. Maddî ve manevî zarara uğrayan üyelerine yardımda bulunur.
Derneğin kurucuları; Kaya Örencik, Doğan Ersavaş, Ali Atik, Muharrem Aydınoğlu, Eray Alpay, Ömer Ozan, Bedii Ersavaş ve Münir Şentürk''tür.

9. Türkiye Futbol Adamları Derneği (TÜFAD)

6 Mayıs 1988'de kurulmuş olup merkezi İstanbul'dadır.
Derneğin amacı; Türkiye'de futbolun kalkınmasını ve gelişmesini sağlayarak, uluslar arası alanda başarıya ulaşabilmek için, yurdumuzda futbol konusunda faaliyet yapan ve çalışan, özel ve tüzel kişi ve kuruluşlarla iş birliği yapmak, futbola hizmet eden ve etmiş olan kişilere yardımlarda bulunmaktır.

Dernek, tüzüğünde belirtilen amaçları gerçekleştirmek için;
a. Uluslar arası futbol usul ve nizamlarına uygun biçimde futbolcu, teknik adamlar ve yöneticilerin eğitimini sağlayıcı çalışmalarda bulunur. Bu çalışmalar için tüzel kişiler ve kamu kuruluşları ile iş birliği yapar,
b. Türk futboluna futbolcu, antrenör, hakem ve yönetici olarak hizmet vermiş, futbol için yararlı çalışmaları bulunan spor yazarları, görsel yayıncılar, her meslek dalında futbola katkıları bulunanlar ile spor kulüpleri yöneticilerinin bir araya gelmelerini ve bunların sıkı bir kardeşlik bağı içinde birbirlerini desteklemeleri için çalışır,
c. Türkiye'de ve uluslar arası futbol alanında, bu dalın tek yetkili ve sorumlu temsilcisi bulunan Türkiye Futbol Federasyonu ile ortak çalışmalar yapar, destek sağlar ve çalışmalarına her yönden yardımcı olur.
d. Futbolun yayılması, gelişmesi ve kalkınması amacıyla, eğitim araç ve gereçleri sağlar, tesisler yapar, bu doğrultuda çalışanlarla iş birliği içinde bulunur.
Derneğin kurucuları; Muvahhit Afir, Sabri Alınak, Mehmet Cahit Alpan, Turgay Atasü, Eşfak Ahmet Aykaç, M. Suphi Batur, Şevket Belgin, Turgan Ece, İbrahim İskeçe, Yılmaz Tokatlı, A. Ulvi Yenal, İ. Hakkı Yeten ve M. Yılmaz Tokatlı’dır.

10. Türk Spor Bilimleri Derneği
Merkezi İstanbul’da bulunan dernek 1992’de kuruldu. Başlıca görevleri;

a. Ulusal ve uluslar arası kongreler, sempozyumlar, atölye çalışmaları ve seminerler aracılığıyla yeni teknikleri duyurarak dünya genelinden toplanılan bilgilerin yaygınlaştırılması için çalışmak,
b. Spor bilimlerinde akademik unvan sahibi veya olmak için çaba harcayan üyelerine araştırmalarında yardımcı olmak,
c. Projelendirilmiş araştırmalara katılarak desteklemek,
d. Spor biliminin Türkiye’de gelişimine yardımcı olmak,
e. Bu amaçlarla ilgili olarak ulusal ve uluslar arası kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.

Kuruluşundan İtibaren TSYD Başkanları

Adnan Akın 1963-1965
Namık Sevik 1965-1970
Necmi Tanyolaç 1970-1972
Samim Var 1972-1975
Kahraman Bapçum 1975-1981
Necmi Tanyolaç 1981-1984
Doğan Koloğlu 1984-1986
Togay Bayatlı 1986-1992
Nezih Alkış 1992-1994
Atilla Gökçe 1994-2002
Onur Belge 2002

 
< Önceki   Sonraki >

Morpa Spor Ansiklopedisi

Üye Girişi






Kayıp Parola?
Hesabınız yokmu? Kayıt olun