|
Yazar Mustafa KOÇAK
|
|
17 04 2008 |
|
|
|
Genel anlamıyla, sportif aktiviteler sırasında meydana gelen her türlü hasar "sporcu sakatlığı" olarak tanımlanır. Sporcuların en büyük korkuları olan "sakat"lıkların çok çeşitli nedenleri vardır. Bu nedenlerden başlıcaları şunlardır:
1. Anî ve Sert Hareketler
Genellikle takım sevgisinden kaynaklanan bu çeşit hatalarda sporcular, en tehlikeli pozisyonlarda kendilerini birdenbire ortaya atmaktadırlar.
2. Lokal Kas Güçlendirici Hareketlerin Yapılmaması
Sporcuların, kas güçlendirme hareketlerini yeterince yapmadan maçlara çıkmaları sonucu lif kopmaları ve kas yırtılmaları olabilmektedir.
3. Hava Koşulları
Hava koşullarının kötülüğünden dolayı ağırlaşan sahalarda yapılan karşılaşmalarda, sporcuların sakatlanma oranı çok yüksektir.
4. Stres Düzeyi Yüksek Olan Karşılaşmalar
Sporcular kritik maçlarda sahaya yoğun bir stres altında çıkarlar. Stres altındaki sporcuların hareketlerini kontrol edememeleri yüzünden sinirli ve sert oyun oynamaları sonucu sakatlanma oranı yükselebilir.
5. Karşılaşma Öncesi ve Sonrası Masaj Yaptırmamak
Sakatlanmaların en büyük nedeni, sporcuların bilinçli ve düzenli masajı ihmal etmeleridir.
6. Koruyucu Maddeleri Gerektiği Gibi Kullanmamak
Baldırlık, tekmelik ve bandaj gibi koruyucu malzemeler gerektiği gibi kullanılmadıklarında sporcuya hiçbir fayda sağlamazlar.
7. Hafif Sakatlıklarla Maça Çıkmak
Hafif sakatlıkları bulunan sporcuların, sakatlıklarının sürmesine rağmen, maçlara çıkması sonucu, aldıkları en küçük bir darbe büyük sakatlıklara neden olmaktadır.
Spor dalları içinde sporcu sakatlıkları yönünden ilk sırayı futbol alırken, onu hentbol, cimnastik, güreş ve binicilik izlemektedir.
Sporcularda görülen en yaygın sakatlıklar şunlardır:
1. Bilek ve diz burkulması,
2. Diz zedelenmesi,
3. Diz arkası kirişinin yırtılması,
4. Sırt altının incinmesi,
5. Bacak kırılması,
6. Ökçe lifi zedelenmesi,
7. Omuz zedelenmesi,
8. Tenisçilere özgü kol ağrısı.
Menisküs
Dizin çok hassas bir bölge olması nedeniyle, sporcuların pek çoğunda bu organa yönelik zedelenmelere oldukça sık rastlanmaktadır. Dizlerin her ikisinde de, diz eklemini örten birisi "o", diğeri "c" şeklinde, "menüsküs" adı verilen iki adet kıkırdak doku bulunur. Menüsküsler, dizin dönme ve bükülme görevini üstlenirler ve herhangi bir yırtılma ve kopma durumunda kendilerini yenileyemezler. Bu nedenle yırtılan veya kopan menüsküsün alınması gereklidir. Menüsküs yaralanmalarında; oynakta su ve kan toplanması, dizin çok fazla gerilmesi durumunda ağrı, dizin üstündeki adelede kas incinmesi, oynakta hareket sınırlanması ve kilitlenme, dizin çeşitli bükülme şekillerinde, bacağın içe veya dışa çevrilmesiyle ağrı meydana gelir. Sporcunun menisküs tedavisi görmesinden sonra eski durumuna dönüp dönememesi, rahatsızlığın derecesine bağlı olarak değişen bir durumdur. Meniksler, eklemler arasında, özellikle de diz ekleminde yastık görevi yaparlar.
Diz ekleminde görülen küçük yırtıkların endoskopik cerrahi ile düzeltilebilmesi mümkündür. Endoskopik cerrahi, açılan bir delikten eklemin görülmesiyle, yani eklem tamamen açılmadan ameliyat yapılmasıdır. Ameliyat sonrasında kas gücünü artıracak rehabilitasyon çalışmaları yaparak sporcunun tekrar aktif spor yaşamına dönmesi sağlanabilir. Ama, eğer sorun daha ciddî bir boyutta yaşanıyorsa ve menikslerin çıkartılması gerekiyorsa, o zaman sporcunun spora geri dönmesi kolay olmaz.
Disk Yaralanmaları
İnsan vücudunda kafatasından başlayarak, kuyruk sokumuna kadar devam eden 33 tane omur kemiği, birbirlerine birleştirici disklerle bağlıdır. Antrenman ya da maçlarda fazla zorlanmalardan dolayı disklerden birinin kayması fıtık oluşumuna yol açar. Diski koruyan kapsülün yırtılması durumunda ise omurilikten çıkan, kasları uyararak, çalıştıran sinirler basınç altına girer. Basınç altında kalan bu sinirler, gittikçe kas erimesine bazen de felce neden olurlar. Disk yaralanmalarında, disk kaymaları ortaya çıkmışsa, bu durum, sert yatakta yatma, alçak yumuşak yastıklar kullanma ve fizik tedavisi ile giderilebilir.
Kalp Büyümesi
Büyük oranda fiziksel güç gerektiren sporları düzenli olarak yapan kişilerde kalp, normal ölçülerin dışına çıkarak genişlemekte ve kalp büyümesi meydana gelmektedir. Kalp büyümesinin en fazla görüldüğü sporcular;
1. Halterciler,
2. Maraton koşucuları,
3. Boksörler,
4. Kürekçiler,
5. Bisiklet yarışmacıları,
6. Yüzücülerdir.
|
|
