| Tenis kurallar |
|
|
|
| Yazar Mustafa KOÇAK | ||||||||||||
| 12 05 2008 | ||||||||||||
|
1. ALANIN DÜZENLENİŞİ Tenis kortu 23.77 m (78 feet) uzunluğunda ve 8.23 m (27 feet) genişliğinde, dikdörtgen şeklinde olmalıdır. Saha ortadan boydan boya bir ağ ile ikiye bölünür. Ağ çapı en fazla 0.8 cm (1/3 inç) olan bir ip veya metal kabloya asılır ve iki ucu, kenarları 15 cm (6 inç) geçmeyecek kare şeklinde veya 15 cm (6 inç) çapında yuvarlak iki direğe bağlanır veya tepelerinden geçirilir. Direklerin yüksekliği, ip veya metal kablonun üst noktasından 2.5 cm (1 inç)’den fazla olmamalıdır. Direkler, merkezleri sahanın her iki yanından 0.914 m (3 feet) uzaklıkta olacak şekilde dikilmelidir. İp veya metal kablonun üst seviyesi, yerden 1.07 m (3 feet 6 inç) yükseklikte olacak şekilde ayarlanacaktır. Birleşik hâldeki tekler ve çiftler sahası, çiftler ağı gerilmek suretiyle tekler için kullanılırken, "Tekler Sopaları (Singles Sticks)" denilen direkler vasıtasıyla ağ desteklenerek 1.07 m (3 feet 6 inç) yükseklikte durması sağlanır. Bu tekler sopaları kare kesitinde ise kenarları, daire ise çapları 7.5 cm (3 inç) den fazla olmamalıdır. Tekler sopaları, merkezleri tekler sahasının her iki kenarından 0.914 m (3 feet) uzaklıkta olacak şekilde yerleştirilir. Ağ, iki direk arasındaki boşluğu tamamen kaplayacak şekilde gerilmeli ve topun arasından geçmesini önleyecek şekilde küçük delikli olmalıdır. Ağın yüksekliği, orta noktasında 0.914 m (3 feet) olacak şekilde, beyaz renkli ve 5 cm (2 inç) eninde bir şerit (kayış) ile gergin olarak sarkacak biçimde zemine tespit edilir. Ağın üst kısmındaki ip veya metal kabloyu kaplamak üzere, 5 cm’den (2 inç) dar ve 6.35 cm’den (2.5 inç) geniş olmamak şartıyla beyaz renkli bir bant bir baştan diğerine ağın üst kısmına geçirilir. Ağ, şerit, bant ve tekler sopalarının üzerine reklâm konmaz. Sahanın enini ve boyunu çevreleyen çizgilerden uçtakilere ana çizgiler (baselines), kenardakilere yan çizgiler (sidelines) denir. Ağın her iki tarafında servis çizgileri ile yan çizgiler arasında kalan boşluk, yan çizgilere paralel 5 cm (2 inç) eninde bir çizgi ile iki eşit parçaya bölünür. Bu çizgiye orta servis çizgisi, böldüğü parçalara da servis sahaları denir. Ana çizgilerin orta noktasından sahanın içine doğru ve orta servis çizgisi hizasında, 5 cm (2 inç) eninde ve 10 cm (4 inç) uzunluğunda ana çizgilerle dik açı teşkil edecek biçimde birer çizgi çizilir; bunlara merkez işareti denir. Diğer çizgiler en az 1.5 cm (1 inç), en çok 5 cm (2 inç) eninde olmalıdır. Ana çizgilerin eni 10 cm (4 inç)’den fazla olmayacaktır. Tüm ölçüler, çizgilerin dış kenarları dikkate alınarak uygulanmalıdır. Tüm çizgilerin aynı renkte çizilmiş olması şarttır. Sahanın arka kısımlarındaki reklâm panoları, tente gibi eşyaların beyaz ve sarı renkte olmaması gerekir. Oyuncuların görüşüne engel olmayacak açık renklerde olabilir. Sahanın arka tarafında oturan çizgi hakemlerinin sandalyelerine reklâm konulduğu takdirde, bunların beyaz ve sarı renkte olmaması gerekir. Oyuncuların görüşünü engellemeyecek açık bir renk kullanılabilir. 2. KORTTAKİ DEMİRBAŞLAR Sahada bulunan ağ, direkler, tekler sopaları, ip veya metal kablo, şerit ve bantlardan başka, geri ve yan stoplar, kort çevresinde stantlar, sabit veya hareketli sandalyeler ve kortun etrafında ve üzerinde tüm diğer demirbaşlar ve hakem, Umpire (hakem ile birlikte sahada oturma hakkı olan kişileri ve müsabakanın sevk ve idaresi için hakeme yardımcı olan kimseleri kapsar), net hakemi, ayak hatası hakemleri, çizgi hakemleri ve yerlerinde olmak kaydıyla top toplayıcıları da bulunur. 3. TOP Tenis kurallarına göre, oynanacak topların aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekir: a. Topun dış yüzeyi muntazam olmalı ve rengi sarı veya beyaz olmalıdır. Eğer topun dış yüzeyi dikişli ise ipliksiz olmalıdır. b. Top, 254 cm (100 inç) yükseklikten sert ve düz bir zemine bırakıldığında 134.62 cm (53 inç) ilâ 147.32 cm (58 inç) yüksekliğe zıplaması gerekir. Topa 8.165 kg.lık (18 lb.) bir ağırlık tatbik edildiğinde ileri deformasyonu (şekil değiştirmesi) .559 cm (.220 inç) ilâ .737 cm (.290 inç) arasında olmalıdır. Aynı durumda geri deformasyonu (return deformation) nun da .800 cm (3.15 inç) ilâ 1.080 cm (.425 inç) arasında olmalıdır. Bu iki deformasyon rakamı, topun üç ayrı eksenine tatbik edilen yük karşısında elde edilen ölçümlerin ortalaması olup, iki ayrı ölçüm arasındaki farkın her defasında .076 cm (.030 inç)’den fazla olmaması gerekir. c. Deniz seviyesinden 1219 m (4.000 feet) üzerindeki yüksekliklerde oynanan oyunlarda yukarıda belirtilen özelliklere ilâveten iki ayrı tip top kullanılabilir. Bunlardan birincisinin özellikleri yukarıda belirtilenle aynıdır, sadece zıplaması 121.92 cm (48 inç) ilâ 134.62 cm (53 inç) arasında olmalı ve iç basıncı dış basınçtan fazla olmalıdır. Bu tür toplara genellikle basınçlı (hava basıncı ayarlanmış) toplar denilmektedir. İkincisinin de tüm özellikleri yukarıda belirtilen toplarla aynıdır. Sadece bunların zıplamaları 134.62 cm (53 inç) ilâ 147.32 cm (58 inç) arasında olmakla birlikte iç basıncı dış basınçla eşit seviyede olmalı ve o müsabakanın yapılacağı yükseklikte ve yarışmanın başlamasından önce en az 60 gün süreyle iklime alıştırılmış olmalıdır. Bu toplara sıfır basınçlı veya basınçsız toplar denilmektedir. 4. RAKET Tenis kurallarına göre aşağıdaki özelliklere sahip olmayan raketler tenis oyunu için uygun değildir: a. Raketin topa vuran yüzeyi düz olmalı ve bu yüzeyde teller hasır örgüsü biçiminde örülmeli ve her tel mutlaka çerçeveye bağlanmalıdır. Tellerin bu örülme biçimi raket yüzeyinin her yerinde muntazam olmalı ve tellerin sıklığı raketin her kısmında aynı olmalıdır. Tellerin sıklığı özellikle merkezde, diğer kısımlardan daha az olmamalıdır. b. Raketin çerçeve uzunluğu sap kısmı dâhil 73.66 cm (29 inç)’den uzun olmamalı, genişliği 31.75 cm (12 inç)’den fazla olmamalıdır. Raketin vuruş yüzünün uzunluğu 39.37 cm (15 inç), genişliği ise 29.21 cm (11 inç)’den fazla olmamalıdır. c. Sapı dâhil olmak üzere raketin üzerine herhangi bir şey takılamaz. Sadece aşınmayı, kopmayı veya titreşimi sınırlamak veya önlemek ve ağırlığı yaymak amacıyla raket üzerine kurallara uygun olmak koşuluyla ilâveler konabilir. Bu amaçla kullanılacak objelerin amacına uygun büyüklükte ve buna göre yerleştirmek kaydıyla kabulü mümkündür. d. Sapı ve telleri dâhil olmak üzere raketin şeklinin değiştirilmesi veya oyun esnasında ağırlık dağılımını değiştirmeye yarayan aparatların ya da ilâvelerin yapılması yasaktır. 5. SERVİS ATAN-KARŞILAYAN Oyuncular filenin her iki yanında karşılıklı olarak dururlar. Topu ilk oyuna sokan oyuncuya servis atan, diğerine karşılayan denir. 6. SAHA SEÇİMİ-SERVİS SIRASI Saha seçimi ve servis atma veya karşılama hakkı kura ile kararlaştırılır. Kurayı kazanan oyuncu aşağıda belirtilen iki seçenekten birini seçer veya bunları seçmesini rakibinden isteyebilir: a. Servis atma veya karşılama hakkı: Bu durumda diğer oyuncu sahayı seçer veya; 7. SERVİS Servisi atacak olan oyuncu, her iki ayağı ana çizginin arkasında, merkez işareti ve yan çizgilerin hayalî uzantıları arasında durur. Servis atan, topu eliyle herhangi bir istikamette havaya atar ve top yere düşmeden raket ile topa vurur. Top ve raket birbirine değdiği anda servis atışı tamamlanmış sayılır. Oyun sırasında tek kolunu kullanmak zorunda olan oyuncular topu havaya atmak için raketlerini de kullanabilirler. 8. AYAK HATASI a. Servis atan, servis atarken yürümek veya koşmak suretiyle servis atışı anındaki durumunu değiştiremez. Servis atanın ilk duruş biçimini fazla değiştirmeyen küçük ayak hareketlerinda bulunması, "yürümek veya koşmak suretiyle durumunu değiştirmesi" olarak kabul edilmez. 9. SERVİSİN ATILMASI a. Servis atılırken servis atan sırasıyla sağ ve sol yarı sahanın arkasında durur. Her oyunun başlangıcında ilk servis sağ tarafta durmak suretiyle atılır. Eğer sahanın yanlış tarafında durularak servis atılır ve durum fark edilmezse, bu şekilde yanlış atılmış olan servis veya servisler sonucunda alınan puanlar silinmez. Ancak yanlışlık fark edilir edilmez düzeltilir. 10. HATALI SERVİS Aşağıdaki hâllerde servis hatalı sayılır: 11. İKİNCİ SERVİS Hatalı servisten sonra (eğer bu ilk hata ise) servis atan, hatalı servisi attığı yerden kullanmak koşuluyla servisi tekrar atar. Atış yerinin tek istisnası vardır; ilk servis yanlış yerden atılmış ise 9. maddeye uygun olarak yalnız ikinci servisi diğer taraftan atar. 12. SERVİS ATMA ZAMANI Karşılayan hazır olmadan servis atılmamalıdır. Eğer karşılayan servisi karşılamaya teşebbüs ederse, hazır olduğu kabul edilir. Bununla beraber, karşılayan hazır olmadığını beyan etmişse, atılan serviste topun servis için tespit edilmiş olan sınırlar içinde yere değmediğini ileri sürerek hata kararı verilmesini isteyemez. 13. TEKRARLAMA Kurallara istinaden veya oyunun nizamı bozulduğu ya da kesildiği hâllerde tekrarlama istendiğinde aşağıdaki şekilde hareket edilir: 14. SERVİSİN TEKRARLANMASI Servis aşağıdaki hâllerde tekrarlanır: 15. SERVİS ATMA SIRASI Birinci oyun bittikten sonra, bir sonraki oyunda karşılayan servis atar, servis atan karşılar ve servis atma sırası maçın diğer oyunlarında bu şekilde devam eder. Eğer oyunculardan biri, servis atma sırası kendisinde olmadığı hâlde servis atarsa, bu yanlışlık anlaşıldığı anda gerçekte servis atma sırası kendinde olan oyuncu servisi atar. 16. SAHA DEĞİŞTİRME Oyuncular her sette birinci, üçüncü oyunlarda ve sonraki tek sayılı oyunlarda sıra ile karşılıklı saha değiştirirler. Aynı şekilde, her setin sonunda, o sette oynanan toplam oyun sayısı tek ise saha değiştirilir, aksi hâlde, setteki toplam oyun sayısı çift ise bir sonraki setteki birinci oyundan sonra saha değiştirilir. 17. OYUNUN DEVAMLILIĞI Servis atıldığı andan itibaren top oyundadır ve bir hata veya tekrarlamaya işaret edilmediği sürece de, puan alınıncaya kadar oyunda kalır. 18. SERVİS ATANIN PUAN KAZANMASI Aşağıdaki hâllerde servis atan puan kazanır; 19. KARŞILAYANIN PUAN KAZANMASI Aşağıdaki hâllerde karşılayan puan kazanır: 20. PUAN KAYBEDİLMESİ Bir oyuncu aşağıdaki hâllerde puan kaybeder: 21. RAKİBİ ENGELLEMEK Bir oyuncu, rakibin topa vurmasına engel olacak bir hareket yaptığı takdirde, bu hareketi kastî ise o puanı kaybeder. Eğer istemeyerek, bilinçsizce yapmışsa o puan yeniden oynanır. 22. TOPUN ÇİZGİLERE DÜŞMESİ Bir çizginin üzerine düşen top, o çizginin çevrelediği sahanın içine düşmüş gibi kabul edilir. 23. TOPUN DAİMÎ EŞYALARA DEĞMESİ Top yere düştükten sonra (ağ, direkler, tekler sopaları, ip veya kablo, şerit veya bant dışında) bir daimî eşyaya değmişse, topa vurmuş olan oyuncu; eğer yere değmeden önce değmişse rakibi puan kazanır. 24. TOPUN DOĞRU OLARAK ÇEVRİLMESİ Aşağıdaki hâllerde top doğru olarak geri çevrilmiş sayılır ve oyun devam eder: 25. OYUNCUNUN ENGELLENMESİ Bir oyuncunun kendi kontrolü dışındaki bir sebepten dolayı vuruş yapması engellenmiş ise, o puan tekrarlanmalıdır. Sahadaki daimî eşyaların engellemesi ve madde 21’deki şartlar müstesnadır. 26. OYUNDA PUANLAMA ŞEKLİ a. Eğer oyuncu ilk puanı kazanırsa, skor 15, ikinci puanında 30, üçüncü puanında 40 ve dördüncü puanını kazandığında aşağıdaki hâller haricinde oyun kazanmış olur; Çiftler : Çiftlerdeki prosedür tekler oyunundaki ile aynıdır. "Deuce" olduğunda karşılayan takım, servisi sahanın sağ ya da sol yarısından karşılamak için seçim yapar. Bu puanı kazanan takım oyunu almış olur. Karışık Çiftler : Karışık çiftler oyununda teklere ve çiftlere göre ufak bir değişiklik söz konusudur. "Deuce" olduğunda, servisi atacak olan erkek oyuncu, sahanın hangi kısmında bulunduğunu göz ardı ederek, karşı takımdaki erkek oyuncuya servisi atmalı, aynı şekilde servisi atan bayan oyuncu ise, karşı takımdaki bayan oyuncuya servisi atmalıdır. 27. SETLERDE PUANLAMA ŞEKLİ a. Rakibinden önce altı oyun kazanan oyuncu (veya oyuncular) bir set kazanır. Ancak, set kazanabilmesi için mutlaka rakibine nazaran iki oyun farklı üstünlük elde etmiş olması gereklidir ve bu fark sağlanıncaya kadar set uzar. Teklerde Puanlama Çiftlerde Puanlama Servis Sırası: Tiebreak uygulanan oyunda ilk servis atma sırası kendinde olan oyuncu (veya çift) sonraki setin ilk oyununda servisi karşılar. 28. MAKSİMUM SET SAYISI Tenis maçları 3 set (oyuncu ya da takımın maçı kazanabilmesi için 2 set kazanmış olması gerekir) ya da 5 set (oyuncu ya da takımın maçı kazanabilmesi için 3 set kazanmış olması gerekir) üzerinden oynanır. 29. SAHA GÖREVLİLERİNİN SORUMLULUKLARI Hakem ile idare olunan maçlarda, hakemin kararı son karardır. Bir maçta aynı zamanda başhakem bulunduğu takdirde, hakemin kuralların uygulanışına ilişkin kararları hakkında başhakeme başvurabilir ve bu durumlarda başhakemin kararı kesindir. 30. OYUNUN DEVAMLILIĞI VE ARALAR
|
||||||||||||
| < Önceki | Sonraki > |
|---|